Қызды ауыл көңілді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қыздары бар ауылдың тіршілігі қызық, думанды, шуақты болады деген ой. Астарлы мағынасы — қыз тәрбиесі бар үйде, ауылда көрік те, жылылық та, сән де мол болады. Қыз — үйдің де, елдің де ажарын ашатын, айналасына ізет пен әдеп тарататын жан. Сондықтан мұнда ауылдың көңілділігі тек ойын-сауықтан емес, адамдарының жарасымды мінезі мен мәдениетінен туады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ауыл» — бүкіл орта, ел-жұрттың бейнесі. «Қыз» — нәзіктік, көркемдік, әдеп, тәрбие символы. «Көңілді» деген сөз ауылдың сәні артқан, адамдардың арасы жылы, тірлігі ширақ екенін білдіреді. Яғни қыз бар жерде қимыл-қозғалыс, әңгіме, күлкі, сән-салтанат көбірек болады деген халықтық байқау берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қыз баланың тәрбиелі, инабатты, ұқыпты болуы айналасына жағымды әсер ететінін білдіру үшін айтылады. Мысалы, бір шаңырақта қыз бала қонақ күтуге, үлкенге сәлем беруге, үй ішін жинақы ұстауға ұйытқы болса, сол үйдің берекесі артады деп жатады. Бұл — қыз тәрбиесінің отбасы мәдениетіне әсерін көрсететін сөз.