Қыз тілеуі - Қыдыр тілеуі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Қыз тілеуі - Қыдыр тілеуі» деген мақал қыз баланың жолы ашық, бағы биік, көргенді, ибалы, абыройлы болуын тілеу Қыдыр атадай құт-береке шақырумен тең дегенді білдіреді. Қазақ танымында Қыдыр — ырыс пен жақсылық әкелетін киелі бейне. Сондықтан қызға айтылған ізгі тілек, шын жүректен шыққан дұға елге де, үйге де құт әкеледі деп түсінілген. Бұл жерде тура мағынасы — тілек тілеу, ал астарлы мағынасы — қызға жасалған жақсы ниет бүкіл әулеттің берекесін арттырады деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Қыдыр» образы — құт, береке, жақсылықтың символы. «Қыз» сөзі тек жеке адамды емес, ұлттың тәрбиесін, ұяның намысын, үйдің көркін білдіреді. Демек, қызға тілек тілеу — болашаққа тілек тілеумен бірдей. Халық қыз тәрбиесін аса жоғары бағалап, оның абыройын бүкіл отбасының, тіпті елдің абыройымен байланыстырған.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал қыз баланың өмір жолына ақ ниет білдіргенде, ұзатарда, мерейтойда немесе ата-ана бата бергенде айтылады. Мысалы, мектеп бітіру кешінде ұстаз «оқуың да, өмірің де берекелі болсын» деп тілек айтса, үлкендер мұны осы мақалдың мәнімен сабақтастырады.