Қыз алмаған жігіттің,
Қырық қызда дәмесі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үйленбеген, қыз алмаған жігіттің әлі де талай қызға көңілі ауып, үміті үзілмегені. Астарлы мағынасы — тәжірибесіз, өмірлік бағытын нақтыламаған жігіттің құмарлығы көп, талғамы да тұрақсыз болуы мүмкін деген ойды білдіреді. Яғни жігіттің есейіп, жауапкершілік алып, бір шешімге келуі керек екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыз алмаған жігіт» — өмірдің белгілі бір белесіне әлі жетпеген, шаңырақ көтермеген жас адам. «Қырық қызда дәмесі» деген тіркес көптік пен шашыраңқылықты білдіреді: бір ғана мақсатқа тоқтамай, көздегені көп, ойы тұрақсыз адам бейнесін береді. «Қырық» саны қазақ ұғымында нақты саннан гөрі көптікті, шексіздікті аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал шешім қабылдауда тұрақсыз, бір нәрсеге байланбайтын жастарға қатысты айтылады. Мысалы, бір жігіт бір жұмысқа тұрмай жатып, бірден бірнеше салаға ұмтылып, ешқайсысын соңына дейін жеткізбей жүрсе, үлкендер осы мақалмен «ойың көп, таңдауың шашыраңқы» дегенді ескертеді.
Qyryq qyzda dámesi.