Қымбат мата сандықта жатып тозады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қымбат мата сандықта ұзақ жатып, жел тимей, күн тимей сақталғанмен, уақыт өте келе ескіреді, өңі кетеді. Астарлы мағынасы — кез келген қымбат нәрсе де пайдаға аспаса, қолданылмаса, күтім көрмесе, құнын жоғалтады. Бұл мақал адамның бойындағы қабілетке де қатысты: білім, өнер, тәжірибе, мүмкіндік іске асқанда ғана өсіп, бағаланады. Қалтасында сақтап, кәдеге жаратпасаң, ең асылының өзі пайдасыз болып қалады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қымбат мата» — бағалы дүние, сирек мүмкіндік, не адам бойындағы асыл қасиет пен таланттың бейнесі. «Сандық» — сақталған, бірақ тұйық күй, қозғалыссыз өмір. «Тозу» — босқа жатудың, қолданылмаудың салдары. Яғни, сырттай қорғанғанмен, әрекетсіздік нәрсенің де, адамның да қадірін кемітеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал білім мен дағдыға өте сай келеді. Мысалы, бір адам шет тілін жақсы біледі, бірақ жылдар бойы қолданбайды; сөйтіп, тілі ұмытылып, деңгейі төмендейді. Сол сияқты жақсы мүмкіндік алған жас маман әрекет етпесе, қабілеті ашылмай қалады. Сондықтан барды сақтап қана қоймай, оны үнемі қолданып, дамытып отыру керек.