Күйеу күл астында.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Күйеу күл астында» деген мақал күйеудің, яғни жас отаудың иесінің, сырт көзге байқала бермейтін, бірақ отбасының тіршілігіне араласып жүретін жағдайын астарлап айтады. Тура мағынасында күлдің астында жату мүмкін емес, ал астарлы мағынасында күйеу жаңа түскен ортада көп көзге түспей, елден бөлек, әулет ішінде ыңғайланып, салмақпен жүретінін білдіреді. Бұл жерде ер адамның орнын, жауапкершілігін, отбасы ішіндегі сабырын аңғаруға болады.
Образдар мен теңеулер
«Күл» — үйдің от жағылған орнынан қалған жұқалаң қалдық. Ол көзге көп ілінбейді, бірақ астында шоқтың ізі, жылудың табы жатады. Сол сияқты күйеу де кейде сырттай елеусіз көрінгенімен, отбасының ішкі тірегіне айналуы мүмкін. Мақалдың образдық қуаты осы қарапайым, бірақ мәнді салыстырудан шығады: тыныштық, ұяңдық, төзім және орнымен әрекет ету.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне жас жұбайдың жаңа ортаға бейімделуін, әсіресе күйеудің қайын жұрт ішінде сыпайы, салмақты болуы керегін еске салу үшін айтылады. Мысалы, тойдан кейін күйеу бала үлкендердің сөзін бөлмей, әр іске байыппен араласса, үлкендер: «Күйеу күл астында» деп, оның әлі ыңғайланып, ортаға сіңіп жүргенін меңзеуі мүмкін.