Көз көрмесе, сөз құлақты алдайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көзбен көріп, нақты дәлелге сүйенбеген адамға айтылған сөз оңай әсер етеді. Яғни бір істің ақиқатын тексермей тұрып, естігенге сену жаңылысуға әкеледі. Астарлы мағынасы — өсек, жала, асыра сілтеу сияқты сөздер адамның ойын бұрмалап, шындықты көмескі етеді. Сондықтан әр хабарға сақ қарап, дәлелін сұрау керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы көз — шындықты, анық көруді білдіреді. Ал құлақ — есту, сөзге сену қабілеті. «Сөз құлақты алдайды» деген тіркес адамның естіп қалған ақпаратқа тез еріп кететінін бейнелейді. Мұнда көз бен құлақ қарама-қарсы қойылып, көрудің сенімділігі мен естудің алдамшы болуы салыстырылады. Бұл — халықтың «алдымен анықта, сосын сен» деген өмірлік ескертпесі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желідегі жалған ақпаратқа өте сай келеді. Біреу бір хабарды дәлелсіз таратып жіберсе, адамдар соған сеніп қалуы мүмкін. Мысалы, дәрігерге бармай тұрып, интернеттегі белгісіз жазбаға сеніп ем қолдану — қате шешім. Сондықтан ақпаратты тексеру, сенімді дерекке жүгіну маңызды.