Қосшы болуға жараған,
Басшы болуға да жарайды.

Күнде бір мақал

«Қосшы болуға жараған, Басшы болуға да жарайды.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Қосшы болуға жараған адам басшы болуға да жарайды дейді. Біреудің қасында көмекші болып, жұмысты төменнен үйренген, тапсырманы адал орындаған адам кейін өзі де бастай алады. Мақал басшылықтың мектебі — қызмет екенін айтады: бағынуды білмеген адам басқаруды да білмейді. Сонымен бірге көмекшінің еңбегін бағалайды: бүгінгі қосшыны кемсітпе, ертең ол бастайтын болады.

Образдар мен теңеулер

Қосшы — ертеде жолаушының, аңшының, батырдың қасында жүріп, атын баққан, отын жаққан, жүгін көтерген серік-көмекші. «Қос» сөзі уақытша баспана, жолдағы күрке, кейін егін егетін шаруалар тобы мағынасында да айтылған. Қосшы мен басшы бір жұрнақпен жасалған, тек түбірі басқа: «қос» және «бас». Осы дыбыстық жақындық олардың бір жолдың екі бекеті екенін сезіндіреді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды көмекші болып жүрген жасты басшылыққа ұсынғанда немесе төменнен бастауға намыстанған адамға ақыл ретінде айтады. Мадақ та, кеңес те бола алады. Біреуді басшылыққа лайықсыз деп кемсіткенде, керісінше қарсы дәлел ретінде келтіріледі. Мысалы: «Бес жыл бригадирдің қасында жүрді, қосшы болуға жараған басшы болуға да жарайды».

Қолданылу жағдаяттары

— Шаруа қожалығында бес жыл бригадирдің көмекшісі болған жігітті жаңа бригадир етіп тағайындағанда, қария «Қосшы болуға жараған, басшы болуға да жарайды» дейді.
— Асханада ұзақ жыл аспазшының көмекшісі болған қыз алғаш өз дәмханасын ашқанда, ұстазы оны құттықтап, көмекшіліктің мектебін еске алады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Қосшы болуға жараған, Басшы болуға да жарайды. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Qosshy bolýǵa jaraǵan,
Basshy bolýǵa da jaraıdy.