Көңіл - сөздің сандығы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көңіл - сөздің сандығы» деген мақал адамның ішкі күйі мен ниеті оның айтқан сөзінен аңғарылатынын білдіреді. Яғни адамның көңілі таза, жылы болса, сөзі де мейірімді, өнегелі болады; ал көңілі жабырқау, араз не арам болса, сөзінен де соның табы сезіледі. Бұл мақал сөздің жай дыбыс емес, адамның жан дүниесінің көрінісі екенін астарлап жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көңіл» — адамның ішкі әлемі, сезімі, ойы мен ниеті. Ал «сандық» — ішіне қымбат нәрсе сақтайтын қорап. Демек, көңіл сөзді сақтап қана қоймай, оның сапасын да айқындайтын орын ретінде бейнеленген. Адамның шын пейілі, жасырын ойы сол сандықтың ішіндегідей сөз арқылы ашылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе қарым-қатынаста өте орынды. Адамның жазған хаты, сөйлеген сөзі, тіпті әлеуметтік желідегі пікірі де оның көңіл күйі мен тәрбиесін көрсетеді. Мысалы, біреу ұжымда әріптесіне жылы сөйлеп, көмектесіп жүрсе, оның ішкі ниетінің жақсы екені байқалады. Сондықтан сөзге қарап қана емес, сол сөздің артындағы көңілге де мән беру керек.