Кісі қылығымен танылар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кісі өз сөзінен гөрі ісімен, мінез-құлқымен, адамдарға деген қарым-қатынасымен танылады. Тура мағынасында бұл — адамның әрекеті арқылы оның кім екенін аңғаруға болады деген ой. Астарлы мағынасы — сыртқы сөзге емес, ішкі болмыс пен нақты істің шындығына сену керек. Жақсы адамның кісілігі, жаман адамның әлсіздігі қылығы арқылы көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кісі» сөзі тек адамды ғана емес, парасатты, тәрбиелі, елге сыйлы жанды да білдіреді. Ал «қылық» — адамның күнделікті әрекеті, жүріс-тұрысы, мінезі. Яғни адамның шын бейнесі әдемі сөзбен емес, қылығымен ашылады. Бұл жерде қылық айна іспетті: адамның ішкі қасиетін сыртқа шығарып көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жұмыс, оқу, әлеуметтік ортада өте орынды қолданылады. Мысалы, бір адам өзін мақтап, уәде беріп көп сөйлей берсе де, ісі жауапсыз болса, жұрт оны сенімді деп қабылдамайды. Ал тыныш жүріп, тапсырманы уақытында орындап, өзгеге сыйластық танытқан адам өз қылығымен бедел жинайды. Сондықтан бұл мақал адамды әдепке, жауапкершілікке және шынайы болуға тәрбиелейді.