Кімді сүйсең де,
Шын көңіліңмен сүй.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға сүйіспеншілікті екіжүзділіксіз, таза ниетпен көрсету керек екенін айтады. Кімді жақсы көрсең де, ол сезім сырттай ғана емес, шын жүректен шығуы тиіс. Астарлы мағынасы — адам қарым-қатынаста адал, шынайы, жасандылықтан аулақ болғанда ғана сыйластық берік болады. Шын көңілмен сүйілген адам да оны сезіп, арадағы байланыс нығаяды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сүйу» сөзі тек ғашықтықты емес, ата-ананы, дос-жаранды, елді, жақын адамды қадірлеуді де білдіреді. «Шын көңіл» — жүректің тазалығы, ниеттің адалдығы, ішкі риясыздықтың белгісі. Мұнда сезімнің өлшемі ретінде сыртқы сөз емес, жүректегі беріктік алынған. Яғни, адамды жақсы көру — құр құрмет емес, жан жылуын беру.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасыда, достықта, жұмыста жиі қолданылады. Мысалы, ата-ана баласына «қолдап қана қоймай, шын көңілмен сүй» деген ұстаныммен мейірім көрсетсе, бала өзін қауіпсіз әрі бағалы сезінеді. Сол сияқты досқа көмектескенде міндет үшін емес, ықыласпен көмектесу — мақалдың шынайы көрінісі.
Shyn kóńilińmen súı.