Қимас досың сұраса, қимасыңды бересің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал шынайы достықтың өте жоғары екенін білдіреді. Қимас досың, яғни жанашыр, адал, сенімді жолдасың бір нәрсе сұраса, сен өзіңе қымбат дүниені де қимай қоймайсың. Мұндағы астарлы мағына — досқа деген ықылас пен сенім адамды жомарттыққа, кеңдікке жетелейді. Достықтың қадірі заттың құнынан да биік.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қимас дос» — жай таныс емес, жүрекке жақын, сырлас, қиын сәтте қасыңнан табылатын адам. Ал «қимасың» сөзі адамның ең аяулы, бағалы заты дегенді меңзейді. Яғни халық қымбат нәрсені беру арқылы достықтың беріктігін, жүрек жылуын бейнелеген. Бұл жерде нақты заттан гөрі адамгершілік құндылық алға шығады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал достың өтінішіне немқұрайлы қарамау, қажет кезінде қолдау көрсету мағынасында қолданылады. Мысалы, сенімді досың қиын жағдайда кітап не техникасын уақытша пайдалануға сұраса, сен көмектесуден тартынбайсың. Бірақ мақал соқыр сенімді емес, шынайы достықтағы өзара сыйластық пен жанашырлықты дәріптейді.