Киім ауыр болмайды,
Азық ауыр болмайды,
Ақыл ауыр болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: киім де, азық та, ақыл да адамға салмақ түсірмейді. Астарлы мағынасы: адам білім алып, ақыл қосқан сайын ол байлық пен жүк сияқты ауырламайды, керісінше, жеңілдетеді, жол көрсетеді. Киім мен азық — күнделікті қажет нәрсе, ал ақыл — өмір бойы керек болатын ең қымбат қазына. Сондықтан ақыл адамды кедейлетпейді, керісінше, байытады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «киім» мен «азық» — адамның тіршілігіне қажет негізгі нәрселердің бейнесі. Олар сияқты ақыл да өмір сүруге қажет, бірақ денеге емес, санаға қорек болады. «Ауыр болмайды» деген тіркес ақылдың жүк емес, керісінше жеңілдік әкелетінін меңзейді. Яғни, адам ақылды қолданған сайын оның ісі оңайлап, таңдауы дұрыс болады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқуға, ізденуге, тәжірибе жинауға үндейді. Мысалы, студент жаңа мамандықты меңгеру үшін қосымша курс оқыса, ол білім оған ешқашан артық салмақ болмайды: керісінше, жұмыс табуға, дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі.
Azyq aýyr bolmaıdy,
Aqyl aýyr bolmaıdy.