Кәрі жатса қунайды,
Жас жүрсе қунайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қарт адам жатып, тыныштық тапқанда қуанады, ал жас адам жүріп-тұрып, іс қылып, еңбек еткенде қуанады деген ойды білдіреді. Яғни әр жаста адамның өзіне лайық қуанышы бар: кәріге — тыныштық пен демалыс, жасқа — қимыл мен әрекет. Астарлы мағынасы да терең: өмірдің әр кезеңін өз орнымен қабылдап, жас кездің қайраты мен кәріліктің сабырын бағалау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кәрі жатса» дегені — қарияның шаршауы, тынығуға мұқтаждығы, ал «жас жүрсе» — жігері тасып, өмірге араласуы. «Қунайды» сөзі сырттай қарапайым көрінгенімен, адамның ішкі ризалығын, көңілінің жай табуын аңғартады. Мақал жастық пен қарттықты қарсы қоя отырып, екі жастың да өз болмысы бар екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал еңбек пен демалыстың, белсенділік пен сабырдың үйлесімін түсіндіруде қолданылады. Мысалы, ата-әже немересінің үнемі қозғалып, спортпен шұғылданғанын көріп қуанады, ал өздері тыныш отырғанды қалайды. Сол арқылы әр буынның қажеттілігі әртүрлі екенін ұғындырады.
Jas júrse qýnaıdy.