Қайғы қартайтады,
Қуаныш марқайтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішкі күйі денсаулығы мен рухына әсер ететінін аңғартады. Қайғы-қасірет, уайым, мұң адамды жүдетіп, көңілін түсіріп, тез қартайтқандай етеді. Ал қуаныш, шаттық, жақсы хабар адамға күш беріп, жанын сергітеді, өзін жасартып, еңсесін көтереді. Яғни, көңіл күй адамның сыртқы болмысына да, өмірге құлшынысына да ықпал етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қартайтады» сөзі тек жас ұлғаюды емес, адамның көңілінің жүдеуі, шаршауы, өмірге сенімінің азаюын білдіреді. «Марқайтады» сөзі қуаныштың адамды көтеріп, ажарын ашып, өзін еркін әрі сергек сезіндіретінін танытады. Бұл жерде қайғы мен қуаныш қарама-қарсы екі күш ретінде берілген: бірі адамды төмен тартады, екіншісі биіктетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал күйзеліс пен көңіл күйдің маңызын түсіндіруде жиі айтылады. Мысалы, ұзақ уақыт жұмыс қысымы мен отбасылық уайымнан шаршаған адам өзіне демалыс беріп, жақсы жаңалық естісе, көңілі көтеріліп, күш-қуаты артады. Сол себепті адам жағымды ортада болып, ішкі тыныштығын сақтауға тырысқаны дұрыс.
Qýanysh marqaıtady.