Ғалымның алдында аузыңа ие бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ғалымның алдында орынсыз сөйлемей, сөзді ойланып айту керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында бұл — білімді, терең ойлы адамның қасында аузыңа ие болу, яғни әдеп сақтап, артық сөзден тыйылу. Астарлы мағынасы — ақылды, көп білетін адамның алдында жеңілтектік танытпай, кішіпейіл болып, айтқанын тыңдап, өз сөзіңе жауап бере білу. Мұнда білім иесіне құрмет көрсету ғана емес, өзіңнің де тәрбиелі, салмақты адам екеніңді таныту бар.
Образдар мен теңеулер
«Ауызға ие болу» тіркесі сөзді тежей білу, тілге сақ болу деген бейнелі ұғым. Ал «ғалым» сөзі — жай ғана оқыған адам емес, парасат пен тәжірибесі мол, сөзі салмақты тұлғаның образы. Осы екі образ арқылы мақал адамды білімді кісімен сөйлескенде асықпай, ойды өлшеп айтуға үндейді. Бұл жерде үнсіздік қорқақтық емес, керісінше, әдеп пен даналықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жиналыста не сабақ үстінде өте орынды. Мысалы, университетте профессор күрделі тақырып түсіндіріп отырғанда, студент білгенінше даурығып сөйлемей, тыңдап, сұрақты сыпайы қояды. Сонда ол білімге құрмет көрсетіп, өзі де көп нәрсе үйренеді.