Есепсіздің есесі кетеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Есепсіз, яғни ойланбай, мөлшер мен тәртіпті сақтамай істеген адамның ақыры шығынға ұшырайтынын білдіреді. Мұнда «есе» сөзі пайда, үлес, қайтарым мағынасында қолданылған. Астарлы мағынасы — кез келген істі алдын ала есептеп, салдарын ойлап, ұқыппен жасау керек; әйтпесе уақыт та, мал да, қаржы да, мүмкіндік те босқа кетеді.
Образдар мен теңеулер
«Есепсіз» деген сөз тек сан білмеуді емес, салмақсыздықты, жауапсыздықты да меңзейді. Ал «есесі кетеді» тіркесі адамның еңбегі зая болып, өзіне тиер пайдасы кемитінін бейнелейді. Яғни, есеп — ақылдың өлшемі, ал еседен айырылу — сол өлшемді сақтамаудың жазасы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды ақша жұмсауда, жұмыс жоспарлауда, оқу мен бизнес жүргізуде жиі қолдануға болады. Мысалы, студент уақытын жоспарламай, тапсырмасын соңына қалдырса, емтиханнан төмен баға алып, «есепсіздің есесі кетеді» дегеннің мәнін өз басынан өткізеді. Сондықтан бұл мақал ұқыптылыққа, алдын ала ойлауға, жауапкершілікке үйретеді.