Ерден ердің несі артық?
Бір сөйлеген сөзі артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер адамның шын бағасын оның сөзі арқылы тануға болатынын айтады. Тура мағынада екі ерді салыстырғанда, бірінің артықтығы — сөзінде тұруы, орнықты сөйлеп, артық уәде бермеуі. Астарлы мағынасы — нағыз азаматтың қадірі күшінде емес, уәдесіне берік, ойлы, сабырлы, жауапты болуында. Бір ауыз сөздің салмағы кейде көп істен де жоғары тұрады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "ер" сөзі жай ғана еркек емес, мінезі берік, намысты, ақылды азаматтың бейнесі. "Бір сөйлеген сөзі" деген тіркес — аз сөйлеу, бірақ нақты сөйлеу, бос сөзден қашу дегенді білдіреді. Халық сөзді адамның айнасы санаған. Сондықтан сөздің қысқалығы емес, шындығы мен салмағы қадірлі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал келісім, жұмыс, дос-жаран арасындағы қарым-қатынаста өте орынды. Мысалы, бір адам уәдесін бұлжытпай орындап, әр сөзін ойланып айтса, оған сенім артады. Ал көп сөйлеп, ісі шықпаса, қадірі төмендейді. Сондықтан бұл мақал адамдарды байыппен сөйлеуге, жауапкершілікке шақырады.
Bir sóılegen sózi artyq.