Ер туып, жоқ елді бар қыла алмайды,
Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды.
El bolsa, er týǵyzbaı tura almaıdy.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Бұл мақал қазақ халқында ер мен елдің тығыз байланысын көрсетеді. Оның мағынасы мынадай:
"Ер туып, жоқ елді бар қыла алмайды" деген бөлігі, жеке адам (ер) өздігінен халықты (елді) қалпына келтіре алмайтынын айтады. Яғни, бір адамның күш-жігері мен ерлігі елдің дамуына, гүлденуіне жеткіліксіз, егер сол елде қоғамдастыратын қолайлы жағдайлар (ресурстар, қолдау, түпкілікті мәдениет) болмаса.
"Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды" дегені, халықтың (елдің) өзі де өз ішінен батыр, көшбасшы, ерлерді тәрбиелейтінін білдіреді. Ел күшті, бірлігі мықты болса, онда жаңа буын ерлерді шығара алады, олар еліміздің дамуына, қорғауына және дәстүрін жалғастыруына үлес қосады.
Жалпы, мақал сауда, еңбек, ынтымақтастық және ұлттық бірлік мәселелерін көтереді. Ер азамат пен халықтың (елдің) арасындағы өзара байланыс пен бірліктің маңызды екендігін көрсетеді.