Ер аруағы қарулы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ер аруағы қарулы» деген мақал ер адамның ішкі рухы, намысы, жігері берік болса, оның күші де, беделі де артатынын білдіреді. Мұнда «қару» тек қолдағы құрал емес, қайрат, батылдық, сенім мағынасында қолданылады. Яғни нағыз ердің қорғаны — оның рухы, ал рухы мықты адам қиындыққа мойымайды, жолынан таймайды.
Образдар мен теңеулер
«Аруақ» сөзі қазақ танымында ата-баба рухы, киелі демеу, рухани қуат ұғымын береді. Ал «қарулы» дегені — тек дене күші емес, ішкі қуаты мол, айбынды, қайсар деген астарлы мағынада айтылған. Осы екі бейне бірігіп, ердің абыройы мен қайраты рухани тірекке сүйенетінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал жауапкершілік, табандылық, өзіне сенім жайында айтылады. Мысалы, жас маман қиын жобадан қорықпай, білімін де, жігерін де салып жұмыс істесе, оны «аруағы қарулы» деп сипаттауға болады. Бұл сөз адамды намысты, сабырлы, берік болуға үндейді.