Ел екпіні - сел екпіні.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал елдің күші мен серпіні жеке адамның емес, көптің бірлескен қимылынан туатынын білдіреді. Тура мағынасында «елдің екпіні» мен «селдің екпіні» салыстырылады: қалай сел жолындағының бәрін ығыстырып, алдына ештеңе тоқтата алмайтындай күшке ие болса, ынтымақты ел де сондай қуатты болады. Астарлы мағынасы — жұрт тізе қосса, қандай да бір қиындықты жеңеді, үлкен істі де еңсереді. Бірлік бар жерде қарқын да, нәтиже де болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екпін» — тек жылдамдық емес, жігер, қуат, қозғалыс, ортақ мақсатқа ұмтылыс деген ұғым. «Сел» — тосқауылды бұзып өтетін табиғи күштің бейнесі. Халық елдің ұйымшыл әрекетін сол селге теңеп, біріккен жұрттың қайраты аса зор болатынын көрсеткен. Бұл теңеу елдің қуатын көзге елестетіп, ойды әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымдық жұмысқа, қоғамдық бастамаға, ауыл-аймақтың немесе ұйымның бір мақсатқа жұмылуына байланысты айтылады. Мысалы, тұрғындар бірігіп сенбілік жасап, бір күнде көшені тазалап шықса, «ел екпіні - сел екпіні» деуге болады. Яғни көптің күші жеке адамның әлсіздігін басып, істі тез әрі нәтижелі атқарады.