Екі батыр елде жатыр,
Жеке батыр жерде жатыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: екі батыр бірге болса, ел ішінде аман-сау, қорғалған күйде жатады; ал жалғыз батыр болса, жау жерінде қалып қоюы мүмкін деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — бір адамның ерлігі жеткіліксіз, елдің қорғаны да, күші де көптің бірлігінде. Бірігіп қимылдаған жұрт мықты болады, ал дара батыр қанша ер жүрек болса да, қолдаусыз қиындыққа ұшырауы ықтимал.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі батыр» — нақты екі адамнан гөрі, топтың күші мен өзара сүйенішті меңзейді. «Елде жатыр» деген тіркес тыныштық, қауіпсіздік, арттағы жұрттың қамқорлығы барын аңғартады. «Жерде жатыр» дегені — жалғыздықтың әлсіздігін, шайқаста немесе ауыр істегі тәуекелдің жоғары болуын білдіретін бейнелі сөз. Батыр образы арқылы халық ерлік пен елдік ұғымын қатар қояды.
Қазіргі өмірде
Бүгін бұл мақал бірлесіп істелген істің нәтижелі болатынын еске салады. Мысалы, бір адам жалғыз көтере алмайтын үлкен жобаны бірнеше маман бөлісіп атқарса, жұмыс тез бітеді әрі сапалы болады. Сондықтан мақал адамдарды татулыққа, өзара көмекке және ортақ мақсатта жұмылуға үндейді.
Jeke batyr jerde jatyr.