Дүрмек бар жерде даңғой бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көпшілік жиналған, қызық қуған жерде өзін көрсеткісі келетін, артық сөйлеп, дарақыланатын адам міндетті түрде табылатынын білдіреді. Тура мағынада «дүрмек» — у-шу, той-думан, жиналыс, думан; «даңғой» — мақтаншақ, көзге түсуге құмар адам. Астарлы мағынасы: адамдар көп араласқан ортада мінезі салмақты, сабырлы кісінің қасында өзін асыра көрсетіп, жұрт назарын өзіне бұратын пенде де жүреді. Халық мұнымен сыртқы жарқылға алданып қалма, әркімнің сөзін салмақпен тыңда деген ой айтады.
Образдар мен теңеулер
«Дүрмек» — елдің басы қосылған, шу көбейген қызу орта. Ондай жерде эмоция мен қызық әсері күшейеді. Ал «даңғой» — сол ортада бедел жинауға тырысатын, мақтан сөзге әуес адамды бейнелейді. Бұл екі образ қарама-қарсы келіп, көпшіліктің ішінде дарақылық тез байқалатынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желідегі, жиын-тойдағы немесе жұмыс ортасындағы жасанды мақтанға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам команда жиналысында өз үлесін асыра айтып, басқаларды менсінбей сөйлесе, «дүрмек бар жерде даңғой бар» деп, оның орынсыз мақтанын сынауға болады.