Досы жоқ адам - тұзы жоқ тағам.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Досы жоқ адам өмірдің қызығын, тіршіліктің дәмін толық сезіне алмайды. Тура мағынада тағамға тұз қосылмаса, оның дәмі болмайды; сол сияқты адамға дос та рухани қуат, демеу, жылылық береді. Астарлы мағынасы — достық адамды жалғыздықтан құтқарып, қиын кезде сүйеніш, қуанышты сәтте ортақтас ететін қымбат қазына екенін айту.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тұзы жоқ тағам» деген образ өте әсерлі. Тұз асқа дәм беріп, оны сүйкімді етеді; дәл сол сияқты дос адамның өміріне мән, сән, серпін қосады. Мұнда дос пен тұз қатар қойылып, екеуінің де қажет, бірақ көзге онша байқала бермейтін нәрсе екені аңғарылады. Яғни достықтың қадірі күнделікті өмірде ғана білінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың қарым-қатынасының маңызын еске салады. Мысалы, жаңа қалаға оқуға немесе жұмысқа барған адам алғашында өзін жалғыз сезінуі мүмкін. Сол кезде жанашыр дос тауып, ой бөліссе, өмірі жеңілдеп, көңілі орнығады. Сондықтан мақал адал дос табудың, достықты бағалаудың қажет екенін ұқтырады.