Досы көптің жаны семіреді,
Асы көптің тәні семіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның досы көп болса, көңілі көтеріліп, жан дүниесі сергиді; ал асы мол болса, денесі тойып, қуаты артады. Астарлы мағынасы: адам үшін рухани да, материалдық та тірек қажет. Жақсы достар жанға қуат берсе, берекелі ас тәнге күш береді. Демек, досы бар адам жалғыз қалмайды, ал ырысы мол адам тұрмыста таршылық көрмейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жаны семіреді» деген тіркес адамның ішкі күйі жақсарып, көңілі кеңіп, өмірге сенімі артатынын білдіреді. «Тәні семіреді» деуі — тоқшылық пен молшылықтың денсаулыққа, күш-қуатқа әсерін көрсетеді. Мұнда «жан» мен «тән» қатар алынып, адам өмірінің екі қыры салыстырылады: рухани байлық пен тұрмыстық береке.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал достықтың да, тұрмыстың да қадірін ұқтырады. Мысалы, оқуда немесе жұмыста адамға қолдау көрсететін адал достар болса, қиындықты жеңіл еңсереді; ал үйінде ырыс-береке, жеткілікті ас болса, еңбекке де қабілеті артады. Сондықтан мақал адамды бірлікке, татулыққа және қанағатшыл болуға үндейді.
Asy kóptiń táni semiredi.