Достың ұлы - өз ұлың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал досқа деген құрмет пен сенімнің тереңдігін білдіреді. Тура мағынада өз балаңдай көру деген сөз болса, астарлы мағынада шын дос жақын туыстай болып, қуанышта да, қиындықта да қасыңнан табылуы керек деген ой жатыр. Қазақ ұғымында адал дос жат болмайды, ол адамға қамқор, адал, жанашыр бола біледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұл» сөзі жай ғана бала емес, ең жақын, ең қымбат жанның бейнесі ретінде алынған. «Өз ұлың» деген тіркес арқылы досыңның баласын да өз балаңдай қабылдап, оған бөтенсімей қарау, туыстыққа тең сыйластық көрсету меңзеледі. Бұл — достықтың беріктігін туыстық деңгейіне көтеретін образ.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сенімді, сыйлас досқа жылы қарым-қатынас білдіру үшін қолданылады. Мысалы, көп жыл араласқан досыңның баласы ауырса, сен де уайымдап, қолдан келген көмегіңді көрсетесің. Сондай кезде «Достың ұлы - өз ұлың» деген сөз достықтың шынайы қадірін аңғартады.