Дос тұтқанды қадірле.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға дос болған кісіні бағалап, сыйлап, қадірін білу керек екенін айтады. Тура мағынасы — досыңды құрметте, оны елемей, менсінбей жүрме. Астарлы мағынасы — шын досқа адал болып, оның жақсылығын ұмытпау, қиын сәтте де, қуанышта да жанынан табыла білу. Достық тек сөзбен емес, ісімен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дос тұту» тіркесі жай таныстықты емес, жүрекпен қабылданған жақындықты білдіреді. «Қадірле» сөзі сол байланыстың құнын түсіну, сыйластық таныту деген ойды тереңдетеді. Мұнда дос — адам өміріндегі тірек, сенім мен сырласудың бейнесі. Яғни досқа құрмет көрсету — өз адамгершілігіңді көрсету.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал достық қатынасты ұқыпты сақтауға үндейді. Мысалы, ұзақ жыл бірге жүрген досың қиындыққа тап болса, оның жанынан табылып, қолдау көрсету — осы мақалдың шынайы көрінісі. Досты тек пайда кезінде емес, шын қажет кезінде қадірлеу керек. Сонда ғана достық берік болады.