Дау қырық жылда бітсе де,
Қыршын біттім дер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ұзаққа созылған дау-дамайдың адамды титықтатып, рухын да, күшін де сарқып жіберетінін аңғартады. Тура мағынасында, бір даудың қырық жылға созылуы мүмкін емес сияқты көрінгенімен, астарында «ұзаққа созылған өкпе, бітпеген жанжал адамның ғұмырын қысқартады» деген ой жатыр. Татуласу кешіксе, екі жақ та шаршайды, ал бірлік бұзылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырық жыл» — өте ұзақ уақыттың бейнесі. Ол даудың шектен тыс созылуын білдіреді. Ал «қыршын біттім» тіркесі жас шыбықтай сынғыш, өмірден ерте қажыған адамды елестетеді. Яғни жанжалдың салмағы адамды мезгілінен бұрын жасытып, әлсірететінін бейнелі түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал отбасылық, туыстық не жұмыс орнындағы ұсақ келіспеушілікті үлкейтпеуге үндейді. Мысалы, екі әріптес бір жоба үшін ренжісіп, айлап сөйлеспей жүрсе, жұмыс та тоқтап, екеуі де күйзеледі. Сол кезде үлкендер «дау созылса, адамды қажытады, бітімге кел» деп осы мақалмен тоқтам айтады.
Qyrshyn bittim der.