Білмегенді білдір,
Қолына алтын жүзік ілдір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — білмейтін адамға үйретіп, оның қолына алтын жүзік ілдіру. Астарлы мағынасы — надандықты жою, адамға білім, жол көрсету, сөйтіп оны қадірлі, пайдалы тұлға ету. Яғни біреудің кемшілігін мінеп-сынамай, түсіндіріп, үйретіп, өсіру керек деген ой жатыр. Білімсіз адам өзіне де, өзгеге де пайдасы аз болады, ал үйренген адам елге де, өмірге де жарайды.
Образдар мен теңеулер
«Білмегенді білдір» дегені — ұстаздықтың, жанашырлықтың белгісі. «Алтын жүзік» — байлықтан бұрын қадір, абырой, көркі бар адам бейнесі. Мұнда жүзік тек әшекей емес, адамның мәртебесін, сәнін, бағасын білдіретін символ. Демек, білім адамды көркейтеді, абыройын арттырады. Білмегенді үйрету — оған алтыннан да қымбат сый беру.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал мектепте, жұмыста, үйде жиі қолданылады. Біреу жаңа іс үйренбей қиналса, ашуланбай, дұрыс түсіндіру қажет. Мысалы, жас қызметкер компьютерлік бағдарламаны білмесе, тәжірибелі маман оған сабырмен көрсетіп үйретеді. Сонда ол тез меңгеріп, ұжымға пайдасы тиетін маманға айналады. Мұндайда мақал білім мен мейірімнің қатар қажет екенін еске салады.
Qolyna altyn júzik ildir.