Білімсіздің білмегенін кешірмесең,
Білгенің қайсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені білмейтін адамды кешірмесең, сенің өз білгеніңнің де қадірі азаяды. Астарлы мағынасы: білімді адам кішіпейіл, түсінігі мол, кешірімді болуы керек. Надандықты мазақ ету емес, оны түзету, үйрету маңызды. Білімнің шын құны — өзгені кемсіту емес, қолдау көрсету.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «білімсіз» сөзі — тек оқу оқымаған адам емес, түсінігі таяз, тәжірибесі аз кісі деген ұғымды береді. «Білгенің қайсы» деген тіркес білімнің пайдасы адамға ізгілік әкелмесе, оның шынайы мәні жоғалатынын меңзейді. Яғни білім — тек ақпарат емес, адамдық қасиетпен өлшенетін қазына.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқушыға, студентке, маманға да қатысты. Мысалы, жұмыста тәжірибесі аз әріптесіңіз қателессе, оны ұрыспай, түсіндіріп жіберсеңіз, шын білімділік сол болады. Білімділік — сабырмен үйрету, ал кекету — нағыз кемдік. Сондықтан бұл мақал адамды мейірімге, ұстамдылыққа және тәрбиелі қарым-қатынасқа шақырады.
Bilgeniń qaısy.