Бақ келді деп таспа,
Жау келді деп саспа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға екі жағдайда да сабыр сақтауды үйретеді: бақ келсе, мастанып кетпе; жау келсе, қорқып саспа. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да негізгі ой — кез келген өзгеріске байыппен қарау. Бақ пен ырыс уақытша нәрсе, сондықтан қуанышқа да ұстамдылық керек. Ал қауіп-қатер туса, үрейге берілмей, ақылмен әрекет ету қажет. Мақал адам мінезіндегі сабыр, төзім, жинақылықты жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бақ» — сәттілік, береке, жолының болуы деген ұғым. «Таспа» сөзі — тасып кетпе, асқақтап, дандайсыма деген ескерту. «Жау» — сыртқы ғана емес, өмірдегі кез келген қиындық, кедергі, сынақ. «Саспа» — абыржып, есіңнен танба, сабыр жоғалтпа деген ойды білдіреді. Яғни мақал қарама-қарсы екі күйді — қуаныш пен қауіптің сәтін — бірдей ұстамды қабылдауға шақырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, бір адам қызметте көтеріліп, табысқа жетсе, өзін өзгеден жоғары қоймай, сабырлы қалуы керек. Ал күтпеген қиындық туса, жұмыстан айырылу, емтиханнан құлау сияқты жағдайда да үрейленбей, шешім іздегені дұрыс. Бұл — өмірдің кез келген кезеңінде байыптылық сақтаудың үлгісі.
Jaý keldi dep saspa.