Ауру жүйкені бұзады,
Жүйке ұйқыны бұзады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ауру адамды әлсіретіп, мазасыз етеді; сол мазасыздық жүйкені тоздырады. Жүйке тозса, адамның тынысы қашып, ұйқысы бұзылады. Яғни бұл мақал денсаулықтың бір бөлшегі бұзылса, оның әсері бүкіл тіршілікке тарайтынын ескертеді. Адам ауырса, тек тәні емес, көңілі мен тынышы да бұзылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жүйке» — адамның ішкі күйі, сабыр мен тыныштықтың белгісі. Ал «ұйқы» — жанның тынығуы, қайта күш жинауы. «Бұзу» сөзі аурудың бірден-бір зардабын ғана емес, бірінен кейін бірі келетін қиындықты көрсетеді. Мұнда аурудың салдары тізбектей өрбіп, адам өмірінің барлық ырғағын шайқалтады деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе күйзеліс, созылмалы ауру, шаршау кезінде орынды айтылады. Мысалы, адам ұзақ уақыт емделмей жүріп, түнде ұйықтай алмай, күндіз ашушаң болып кетсе, «Ауру жүйкені бұзады, жүйке ұйқыны бұзады» деп айтуға болады. Бұл сөз денсаулыққа немқұрайды қарамауды, дер кезінде емделіп, тынығудың маңызын ұқтырады.
Júıke uıqyny buzady.