Атан кетсе, тайлақ бар,
Шомы жерде қалған жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: атан кетсе де, оның орнына тайлақ бар, яғни үйірде, тіршілікте бір нәрсе жоғалса, оның орнын басатын жас буын табылады. Астарлы мағынасы — өмірде алдыңғы толқын кетсе де, кейінгі толқын өсіп келеді; берекелі ортада, ұйымшыл елде ырыс үзілмейді. Мұнда үміт, сабақтастық және үзілмейтін өмір заңдылығы айтылған.
Образдар мен теңеулер
«Атан» — тәжірибелі, жүкке де, іске де жараған үлкен түйе. Ал «тайлақ» — әлі жас, бірақ келешегі бар түйе төлі. Осы екі образ арқылы халық үлкеннің орнын кішінің толтыратынын меңзейді. «Шомы жерде қалған жоқ» дегені — жүк артатын құрал да, тіршілікке қажет мүмкіндік те далада жоғалып қалмайды, бәрі өз жалғасын табады деген ойды білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұрпақ алмасуы мен кадр жалғастығын айтуда қолданылады. Мысалы, тәжірибелі мұғалім зейнетке шыққанда, оның орнын жас маман басып, мектеп жұмысы тоқтамайды. Сол арқылы мақал өмірде үміт үзбеуді, кейінгі буынға сенуді үйретеді.
Shomy jerde qalǵan joq.