Ата-ананың ақылы
Сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы,
Сарқылмайтын көлмен тең.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-ананың ақылы өмірдегі ең сенімді бағыт екенін айтады. Тура мағынасында, жол қалай адамды діттеген жеріне жеткізсе, ата-ананың кеңесі де баланы дұрыс жолға салады. Астарлы мағынасы — ата-ана көрген-білгенін, өмірлік тәжірибесін ұрпағына аманат етеді, сондықтан олардың сөзіне құлақ асқан адам адаспайды. Ал ақылды адамның ақылы сарқылмайтын көлге теңелуі — парасаттың тереңдігі мен молдығын білдіреді: шынайы ақыл қашан да таусылмайтын қазына.
Образдар мен теңеулер
«Сайрап жатқан жол» — анық, ашық, қауіпсіз бағыттың бейнесі. Бұл ата-ананың ақылы адамға жол көрсететін шамшырақ сияқты екенін аңғартады. «Сарқылмайтын көл» — түбі терең, суы мол, бітпейтін даналықтың символы. Мұнда ақылды адамның ойы мен парасаты уақыт өткен сайын кемімей, қайта толығып отыратыны көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жасөспірімдерге, студенттерге, тіпті ересектерге де өмірлік шешім қабылдағанда ата-ана ақылын ескеруді еске салады. Мысалы, мамандық таңдауда жас адам тек достарының сөзіне ермей, ата-анасының тәжірибесін тыңдап, өз қабілетіне сай дұрыс шешім қабылдайды.
Saırap jatqan jolmen teń.
Aqyldynyń aqyly,
Sarqylmaıtyn kólmen teń.