Арықтың сорпасында дәм болмайды,
Ақымақтың сөзінде мән болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — арықтың сорпасы нәрсіз, дәмсіз болады. Астарлы мағынасы — ақылы кем, ойы таяз адамның сөзі де жұтаң, жүйесіз, дәлелсіз келеді. Яғни сөздің сәні ғана емес, салмағы мен мәні болуы керек. Адам не айтса да, оның артында ой, тәжірибе, байып жатпаса, айтқан сөзі тыңдаушыға пайда бермейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «арықтың сорпасы» — әлсіз, жұқалтаң, қоректік қуаты аз нәрсенің бейнесі. Ол дәмсіздік арқылы сөздің нәрсіздігін аңғартады. Ал «ақымақтың сөзі» — бос, ұшқары, қисынсыз пікірді білдіреді. Халық осы екі образды қатар қойып, сыртқы көрінісі бар нәрсенің бәрі құнды емес екенін ескертеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалдың мәні әсіресе ойланбай сөйлейтін, әлеуметтік желіде негізсіз пікір тарататын адамдарға қатысты жиі айтылады. Мысалы, біреу дерекке сүйенбей, жұртты шатастыратын әңгіме айтса, оған осы мақал дәл келеді. Ол адамды орынсыз сөйлемей, сөзін оймен, біліммен, дәлелмен айтуға шақырады.
Aqymaqtyń sózinde mán bolmaıdy.