Апаның үйі - кең жайлау.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Апаның үйі - кең жайлау» деген мақал ана үйінің мейірімі мен құт-берекесін айтады. Тура мағынасында апаның үйі кең, жайлы, қонаққа ашық орын сияқты көрінеді. Ал астарлы мағынасы — ана жүрген жерде жылылық, қамқорлық, тыныштық, еркелік пен сенім болады деген сөз. Апа — баланың ғана емес, бүкіл әулеттің де жанашыры, сондықтан оның шаңырағы адамға әрдайым пана секілді сезіледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кең жайлау» — еркіндік, молшылық, тыныс, жайлылықтың белгісі. Қазақ үшін жайлау — малға да, жанға да құтты мекен, шөбі шүйгін, көңілге серпін беретін жер. Сол себепті апаның үйі де дәл сондай кең пейілді, құшағы ашық, берекелі орынмен салыстырылады. Бұл теңеу ананың мейірімін табиғаттың кеңдігімен астастырып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туған үйдің, әсіресе ананың жылы орнын сағынып айтылғанда жиі қолданылады. Мысалы, қалада оқып жүрген студент демалыста ауылға келіп, апасының үйіне кіргенде, «Апаның үйі - кең жайлау» деп ризашылық білдіруі мүмкін. Бұл сөз ана мейірімінің орны бөлек екенін еске салады.