Алмас қанжарды жұмсақ қайраққа жаниды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Алмас қанжар — өте өткір, асыл қару. Бірақ оны да қолдануға жарамды ету үшін қайрап, баптау керек. Мақалдың тура мағынасы — өткір пышақ не қанжарды жұмсақ қайрақпен жану. Астарлы мағынасы — ең мықты, ең қабілетті адам да тәрбиесіз, шыңдаусыз толық қалыптаспайды. Яғни табиғи дарыны бар жанға да үйрету, тәртіп, тәжірибе қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алмас қанжар» — адамның бойындағы күш, талант, өткір ақылдың белгісі. «Жұмсақ қайрақ» — білім, тәрбие, өмір мектебі, ұстаздың ықпалы. Қайрақтың жұмсақтығы сырттай әлсіз көрінгенімен, дәл сол арқылы қару ұшталады. Бұл — тәрбиенің нәзік, бірақ өте қуатты әсерін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал дарынды баланы немесе жас маманды тек қабілетіне сүйенбей, үнемі үйретіп, бағыттап отыру керегін аңғартады. Мысалы, жақсы бағдарламашы болса да, ол тәжірибелі тәлімгерден сабақ алып, қателігін түзетіп, кәсібін жетілдірмесе, толық маман бола алмайды. Тәрбие мен шыңдау — кез келген қабілеттің шын бағасын ашатын жол.