Ақылды қызға ана көп,
Аяулы жанға пана көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақылды, ибалы, жақсы мінезді қыздың айналасында қамқор, құрмет көрсететін адамдар көп болатынын айтады. Тура мағынасында ана сияқты жанашырлар көбейіп, ондай қыз жалғыз қалмайды. Астарлы мағынасы — ақыл мен көркем мінез адамға абырой әкеледі, ал абыройлы жанға ел де, жұрт та сүйеу болады. Жақсы адамды жұрт қорғаштап, қолдап отырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ана көп» деген тіркес тек туған ананы емес, анадай мейірім білдіретін қамқор жандарды меңзейді. «Аяулы жан» — қадірлі, сүйкімді, жүрегі таза адам. «Пана көп» — сол адамға пана болатын, демеу беретін кісілердің мол екенін білдіреді. Яғни, жақсы қасиет адамды қорғансыз қалдырмайды, қайта айналасына жылылық пен сыйластық жинайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімді, сыпайы, жауапкершілігі бар қыздың қоғамда да, отбасында да сыйлы болатынын көрсетеді. Мысалы, университетте сабақты жақсы оқып, бәріне көмектесетін қызға ұстаздар да, құрбылары да қолдау білдіреді, қажет кезде жәрдемдеседі. Бұл — жақсы мінездің адамға қорған болатынының дәлелі.
Aıaýly janǵa pana kóp.