Адам туралы · Ақылды мен ақымақ туралы · Қарттық туралы

Аққу құсқа оқ тисе,
Қашатын суға тигізбес.
Ақсүйекке оқ тисе,
Көршісіне білдірмес.

Аққу құсқа оқ тисе,
Қашатын суға тигізбес.
Ақсүйекке оқ тисе,
Көршісіне білдірмес.
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның абыройы мен ел ішіндегі беделі туралы айтады. Аққу су құсына жатса да, жараланса бірден өз ортасынан жырақ кететіні сияқты, текті, намысты адам да қайғысын сыртқа көп шығара бермейді. «Ақсүйек» деген сөз мұнда биік мәртебелі, намысты, салмақты жанды білдіреді. Яғни, ондай адам ауыртпалығын өз ішінде ұстап, көпшілікке сездірмеуге тырысады. Мақал сырт көзге сыр бермеу, сабыр сақтау, ар-намысты жоғары ұстау жайын меңзейді.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аққу» — сұлулықтың, тазалықтың, тектіліктің символы. «Су» — оның табиғи ортасы, ал жараланған аққудың суға да жоламауы — күйзеліс пен қорғаныштың белгісі. «Ақсүйек» — мәртебелі, мінезі берік, ішкі әлемі сырлы адамды бейнелейді. «Көршісіне білдірмес» деуі — қайғыны сабырмен көтеретін, ел алдында сырын ашпайтын мінезді танытады.

Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қиындықты көпшілікке жариялай бермей, сабырмен көтеру керек деген ойға қызмет етеді. Мысалы, адам жұмыстан қысқарып қалса да, асығыстықпен барлығына шағымданбай, жағдайын ойлап, жаңа мүмкіндік іздейді. Дегенмен, мақалдың астары — сырды мүлде жасыру емес, абыройды сақтап, байыппен әрекет ету.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Aqqý qusqa oq tıse,
Qashatyn sýǵa tıgizbes.
Aqsúıekke oq tıse,
Kórshisine bildirmes.