Ақбөкен көп жортпа,
Алдыңда қазулы ор бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз асығыстықтан, шектен тыс еркінсуден сақтандырады. Ақбөкеннің көп жорта беруі оның қауіпке ұрынуына себеп болатыны сияқты, адам да абайсыз қимылдап, алды-артын ойламаса, опық жейді. Астарлы мағынасы — әр әрекеттің алдында салдарын бағалау, қауіпті дер кезінде тану.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы ақбөкен — жүйткіген, тынышсыз, үркек мінездің бейнесі. «Көп жортпа» дегені — шектен тыс қозғалыс, орынсыз тәуекел, асығыс шешім. Ал «қазулы ор» — көзге көрінбейтін қауіп, алдын ала дайындалған тұзақ, яғни өмірдегі тосқауыл мен қателік салдары. Осы образдар арқылы халық сақтықтың маңызын өте әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өзекті. Мысалы, әлеуметтік желіде тексерілмеген сілтемені басып, жеке дерегін таратып алған адам кейін алаяқтыққа тап болуы мүмкін. Сол кезде «алдыңда қазулы ор бар» деген ескерту дәл келеді: кез келген іске ойланып кірісу керек.
Aldyńda qazýly or bar.