Адамына қарай сәлемі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның кім екеніне қарай көрсетілетін сый-құрмет те әртүрлі болатынын білдіреді. Тура мағынасында, амандасу – кездескен кісіге жасалған ілтипат. Астарлы мағынасында, сәлемнің өзі адамның мінезіне, беделіне, жақындығына, араласу деңгейіне сай беріледі. Яғни, кімге қалай сөйлейсің, кімге қандай құрмет көрсетесің — соны аңғартады. Бұл жерде халықтың адам тануы, орынды әдеп сақтауы көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сәлем» – жай ғана амандасу емес, қарым-қатынастың өлшемі. «Адамына қарай» деген сөз тіркесі адамның қоғамдағы орнына, мінезіне, қадір-қасиетіне қарай қатынас жасалатынын меңзейді. Мұнда сәлем — сыртқы ишара ғана емес, ішкі мәдениеттің белгісі. Яғни, құрмет те, ілтипат та көзге көрінбейтін адамдық таразыға салынады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамдармен сөйлескенде әдеп сақтау, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету мағынасында қолдануға болады. Мысалы, қызмет көрсететін жерде адамға жылы сөйлеп, ал ресми ортада сыпайы, жинақы амандасу қажет. Бұл мақал қарым-қатынаста орынды мінез бен мәдениеттің маңызды екенін еске салады.