Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
188.8K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
Ер еңбегі елге ортақ.
**Негізгі мағынасы** Ер адамның, яғни елге қызмет ететін азаматтың еңбегі жеке басының ғана игілігі емес, бүкіл халыққа...
Кісі алатын бура көп жасамайды.
**Негізгі мағынасы** Кісі алатын бура көп жасамайды — беделі бар, жүкке жегілетін, күші мен қайраты мол жануар ұзақ тұрм...
Әулие сандықты көтеретін - түйе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк артылған сандықты көтеріп, алысқа алып жүретін түлік түйе еке...
Көшпелі елдің қоры болғанша,
Егінші елдің зоры бол.
Егінші елдің зоры бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбек пен маңдай терді жоғары қояды. Тура мағынасында көшіп-қонып күн көрген елдің қоры,...
Әдірә қалды бақ, дәулет,
Еңбек енді шын дәулет.
Еңбек енді шын дәулет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрынғы бақ-дәулет, дайын байлық жоғалса да, адамның қолында еңбегі қа...
Ер еңбекке бір түйсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың қадірі мен шынайы болмысы еңбекте танылатынын айтады. Тура мағынасында, ер к...
Малды жисаң - машақат,
Жоғалтсаң - өкініш.
Жоғалтсаң - өкініш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал-мүліктің, дәулеттің өзімен бірге жауапкершілік, күтім, еңбек және уайым әкелетінін б...
Қойдың жайын ойласаң, құмға көш,
Сиыр жайын ойласаң, Сырға көш.
Сиыр жайын ойласаң, Сырға көш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойға қолайлы қуаң, кең құмды жерге көшу, ал сиырға шөбі шүйгін, суы м...
Егін ырыс таңдамайды, еңбек таңдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егіннің берекесі өзінен-өзі келмейді, оны өсіретін де, күтетін де еңбек...
Күйлі малдан күйкі төл тумайды.
**Негізгі мағынасы** Күйлі малдан күйкі төл тумайды деген мақалдың тура мағынасы: тоқ, күтімі жақсы, семіз малдан әлсіз,...
Есің барда етек жап,
Қайратың барда мал тап.
Қайратың барда мал тап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жастықтың, деннің саулығы мен ақыл-есінің бар кезінде қамдануға шақырады. «Есің ба...
Тамырың қашса, тары ек,
Келер жыл тағы ек.
Тамырың келер қасыңа,
Қайыры тиер басыңа.
Келер жыл тағы ек.
Тамырың келер қасыңа,
Қайыры тиер басыңа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ең алдымен еңбек пен сабырдың қадірін ұқтырады. Тура мағынада: егер еккен дақылың өспей,...
Еңбек өмірді ажарлайды.
**Негізгі мағынасы** Еңбек адам өміріне мән, береке және көрік береді. Тура мағынасында, еңбек еткен адам тұрмысын түзеп...
Егін ексең, шығырыңды майла,
Мал бақсаң, өрісіңді сайла.
Мал бақсаң, өрісіңді сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбекті алдын ала дұрыс ұйымдастыру қажет екенін айтады. Егін ексең, оған су тартатын шығ...
Түйесі көп көш бастайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі көп көштің жүгі жеңіл, қоныс ауыстыруы да оңай, сондықтан ол кө...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.