«Тердің қадірін төккен білер, Егіннің қадірін еккен білер.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбектің шын бағасын оны істеген адам ғана білетінін айтады. Тер төгіп, күш жұмсамайынша, істің ауырлығы да, нәтижесінің құны да толық сезілмейді. Бірінші жолда «тер» — маңдай тер, еңбек, бейнет деген ұғымды білдіреді. Екінші жолда «егін» — сол еңбектің жемісі, берекесі. Астарлы мағынасы: бір істің қадірі оған кеткен күш пен уақытпен өлшенеді, сондықтан еңбек еткен адам ғана нәтижені құрметтейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тер» — адамның қажыр-қайраты мен табандылығының бейнесі. Ол жай ғана денеден шыққан су емес, адал еңбектің белгісі. «Егін» — тек дән емес, соқаның, күтімнің, шыдам мен үміттің жемісі. Егін еккен кісі көктемнен күзге дейінгі еңбек жолын өткереді, сондықтан ол өнімнің қадірін жақсы біледі. Бұл образдар арқылы халық «берекенің түбі — бейнет» екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, студент емтиханға дайындалса, еңбектің қадірін жақсы түсінеді, ал дайындықсыз баға алудың құны аз екенін сезеді. Сол сияқты кәсіпкер де өз ісіне уақыт пен күш жұмсаса, табыстың қадірін біледі. Мақал адамды жалқаулықтан сақтандырып, адал еңбекке шақырады.
Eginniń qadirin ekken biler.