Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.5K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Маусым - табаныңнан таусыл.
**Негізгі мағынасы** «Маусым - табаныңнан таусыл» мақалы уақыттың, мезгілдің қадірін білуге шақырады. Тура мағынасында...
Тайлаққа артқан теңдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тайлаққа артылған жүк тең болып, екі жағына бірдей бөлінген. Астарлы м...
Ит жүрсе, сүйек табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қайда жүрсе де, бір кезде сүйек тауып алады. Астарлы мағынасы: қимыл...
Бұлақ суын теңізге сүйрейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бұлақтың суы өздігінен ағып, ақырында теңізге барып құяды. Астарлы мағы...
Атан өгіз мүйізімен де соқа сүйретеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — атан өгіз мүйізімен соқа сүйрете алады деген ой. Астарлы мағынасы — кү...
Түйелі кісі күйлі,
Сиырлы кісі сыйлы.
Сиырлы кісі сыйлы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйесі бар адам тұрмысқа берекелі, сиыры бар адам ел ішінде қадірлі бол...
Аңшының өлімі ауда,
Сушының өлімі суда.
Сушының өлімі суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның өз кәсібіне, жүрген жолына сай тағдыры болатынын аңғартады. Тура мағынасында а...
Есесі қайтқан еңбек игі.
**Негізгі мағынасы** Еңбек босқа кетпей, оның өтеуі міндетті түрде қайтады деген ой айтылады. Адам адал тер төгіп, шыдам...
Қора толы қойыңды қотыр тоқты бүлдірер.
**Негізгі мағынасы** Қора толы қой — мол ырыс, жиналған еңбек пен берекенің белгісі. Ал қотыр тоқты — әлсіз, ақауы бар,...
Белгілі малшың болмаса,
Беліңді бу да, малға бар.
Беліңді бу да, малға бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ең алдымен тіршіліктің, ырыс-несібенің өздігінен келмейтінін айтады. Егер сенің сенімді,...
Диқан жауында тыяды,
Балықшы дауылда тыяды.
Балықшы дауылда тыяды.
**Негізгі мағынасы** Диқан өз еңбегін жауын-шашынға қарап жоспарлайды: егіннің өсуі мен өнімнің мол болуы үшін ауа райын...
Темірге тіл, жаңқаға жан бітірген.
**Негізгі мағынасы** «Темірге тіл, жаңқаға жан бітірген» деген мақал сөздің, шеберліктің және ұқыпты еңбектің құдіретін...
Атанның күші қомында,
Азық-жемі жолында.
Азық-жемі жолында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк артылған атанның күші оның қомында, ал оның азығы мен жемі жо...
Тымырсық болса, ер оңбас,
Тоңға жатса, мал оңбас.
Тоңға жатса, мал оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауа тымырсық, қапырық болса, адамға да, малға да жайсыз; ал тоңның, яғн...
Қошқардың жайын қой баққан біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды баққан адам ғана қошқардың мінезін, қимылын, пайдасын жақсы біле...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.