Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.5K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Жұмыры бардың ғұмыры бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолында күші, жігері, іс істеуге қабілеті бар адамның өмірі де, тірші...
Әйелдің қаруы - ожау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің үй ішіндегі басты күші мен тірегі — отбасы мен тұрмыс екенін білдіреді. Тура мағы...
Жалқау көп ұйықтайды, іс жақпайды,
Жұмыс тапсырса, мойынсұнбай қылжақтайды.
Жұмыс тапсырса, мойынсұнбай қылжақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқау адамның мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында ол көп ұйықтап, жұмысқа зауқы соқпай...
Арғымақ жалсыз, ер малсыз.
**Негізгі мағынасы** Арғымақ жалсыз болмайтыны сияқты, ер азамат та малсыз, яғни тірлікке сүйенер ырыс-дәулетсіз, шаруа...
Желі құтты болса, бие сүтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бие байланған желі, яғни қымыз өндіретін орын таза, ыңғайлы әрі б...
Малдың жайын баққан білер,
Оттың жайын жаққан білер.
Оттың жайын жаққан білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің шын жайын оны істеп жүрген адам ғана толық түсінетінін айтады. Тура мағынасында...
Білім алып құрасын,
Еңбек етіп сұрасын.
Еңбек етіп сұрасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның арманы мен жетістігі бос қиялмен келмейтінін айтады. Алдымен білім алып, ойланып-...
Малдың бір ұшы білекте,
Бір ұшы жүректе.
Бір ұшы жүректе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал бағудың жай ғана тұрмыстық іс емес, үлкен жауапкершілік екенін білдіреді. «Білекте»...
Тіленшіге жел қарсы.
**Негізгі мағынасы** «Тіленшіге жел қарсы» деген мақалдың тура мағынасы — қол жайып сұрап жүрген адамға жел де қарсы со...
Еңбеққордың ерні майлы,
Жалқаудың басы қаңғы.
Жалқаудың басы қаңғы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адам өміріндегі орнын айқын көрсетеді. Еңбекқор адам өз ісінің жемісін көріп, бе...
Шыры болса қомында,
Алты айшылық жолында,
Атан түйе арымас.
Алты айшылық жолында,
Атан түйе арымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қомына шыры салынған атан түйе алты айлық ауыр жол жүрсе де арымайды, я...
Жалқауға сөз, шабанға қамшы өтпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқау адамға қанша ақыл айтсаң да, ол тез өзгермейтінін білдіреді. Тура мағынасында сөз...
Атанның артқаны ас болса да,
ақша болмас.
ақша болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атан түйенің артқан жүгі ас-азыққа толы болса да, ол ақшаға айналып кет...
<<Түу» дегенде түкірігі жерге түспейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уәдеге берік, іске шын ниетпен кірісетін, сөзі мен әрекеті қатар жүретін адамды сипаттайд...
Алма ағашын бергеніне қарап бағала,
Адам баласын еңбегіне қарап бағала.
Адам баласын еңбегіне қарап бағала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның да, заттың да қадірін сыртқы көрінісіне емес, берген пайдасына қарап тану керегін...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.