Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
189.3K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
<<Түу» дегенде түкірігі жерге түспейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уәдеге берік, іске шын ниетпен кірісетін, сөзі мен әрекеті қатар жүретін адамды сипаттайд...
Түзде бұзауы жамырағанның
Үйде айраны төгілер.
Үйде айраны төгілер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай берекелі, малды-дәулетті көрінген үйдің ішкі жағдайы ондай берекеге сай болмауы м...
Атанның артқаны ас болса да,
ақша болмас.
ақша болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атан түйенің артқан жүгі ас-азыққа толы болса да, ол ақшаға айналып кет...
Диқан жауында тыяды,
Балықшы дауылда тыяды.
Балықшы дауылда тыяды.
**Негізгі мағынасы** Диқан өз еңбегін жауын-шашынға қарап жоспарлайды: егіннің өсуі мен өнімнің мол болуы үшін ауа райын...
Тікенексіз құрма тәтті болмас.
**Негізгі мағынасы** Тікенексіз құрма тәтті болмас деген сөздің тура мағынасы — құрма ағашының жемісіне жету үшін тікені...
Иесі жардай, аты арық,
Түз жұтынан сақтасын.
Әйелі жардай, ері арық,
Үй жұтынан сақтасын.
Түз жұтынан сақтасын.
Әйелі жардай, ері арық,
Үй жұтынан сақтасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасының ішкі берекесін, тұрмыстың бірқалыпты болуын тілейді. Тура мағынасында: иесі де,...
Аттылы ақысын жауға жібермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар, мінуге жарайтын серігі бар адам өз еңбегінің, ақысының зая кет...
Ексең егін, ішерсің тегін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің өтеуі міндетті екенін білдіреді. Тура мағынада: егін ексең, оны күтіп-баптап, ке...
Жас өсер, жарлы байыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыт өте келе адамның да, тұрмыстың да өзгеретінін білдіреді. «Жас өсер» дегені — балаң,...
Еңбегі ештің күні кеш.
**Негізгі мағынасы** «Еңбегі ештің күні кеш» деген мақал еңбексіз, бейнетсіз өмір сүрген адам ерте ме, кеш пе қиындыққа...
Азды көпке қосқанның арманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Азды көпке қосқанның арманы жоқ деген мақал азды — аз мүмкіндікті, шағын табысты, ал көпті — молшыл...
Ақсұңқардың баласы сарқыт қоймай, жем жемес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақсұңқардың балапаны табиғатынан әлсіз, жалқау болып өспейді, ол өзіне...
Таутанын тастап барыс ат,
Жаға болар ішікке.
Жаға болар ішікке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құнды таутан терісін тастап жіберіп, одан жаға болатын ішік тігуге бол...
Күріш азса - күрмек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш егісінде күтім дұрыс болмаса, пайдалы күріштің арасына арам шөп —...
Жалқау - өзіне жау.
**Негізгі мағынасы** «Жалқау - өзіне жау» деген мақал адамның ең үлкен кедергісі сырттан емес, көбіне өз бойындағы жалқ...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.