Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296.2K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Көл жағалаған өлмес.
**Негізгі мағынасы** Көл жағалаған өлмес деген мақалдың тура мағынасы — суы бар, тіршілікке қолайлы көлдің маңында отырғ...
Жақсы қойшының төлі түлеп тұрады,
Жаман қойшының төлі жүдеп тұрады.
Жаман қойшының төлі жүдеп тұрады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы басшының, шебер маманның еңбегі мен жауапкершілігі қандай болатынын білдіреді. Тура...
Ит семірсе, керіледі.
Надан семірсе, ерінеді.
Надан семірсе, ерінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда тура мағынада иттің тояттап, семіргенде керіліп-созылатыны айтылады. Астарлы мағынасы —...
Еңбек ерлікке жеткізер,
Ерлік елдікке жеткізер.
Ерлік елдікке жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адамды биікке көтеретінін айтады. Адам адал еңбек етіп, табандылық танытса, ол т...
Сиыр жисаң, тарлан жи.
**Негізгі мағынасы** Сиыр жисаң, тарлан жи — мал алсаң, көпке пайдасы мол, тұқымы мықты, күтімі жеңіл, сүті мен еті бере...
Үйде өскен бұзау түзде өгіз болмас.
**Негізгі мағынасы** «Үйде өскен бұзау түзде өгіз болмас» деген мақал адамның не малдың өз ортасында еркелеп, тым қолда...
Жаман ұста суын таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман ұста, яғни қолынан іс келмейтін шебер, өз жұмысын дұрыс атқара ал...
Бұрынғы несием - бүгінгі несібем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өткен еңбегі, жасаған жақсылығы немесе төккен тері кейін өз жемісін беретінін біл...
Тау белгісі - тас,
Жомарт белгісі - ас.
Жомарт белгісі - ас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның немесе заттың табиғи белгісі арқылы танылатынын білдіреді. Тау таспен көрінсе, жо...
Сиырлының үйі - айран,
Сиырсыздың үйі - сырдаң.
Сиырсыздың үйі - сырдаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сиыры бар үйде айран, сүт, құрт сияқты тағам мол болады, ал сиыры жоқ...
Тай атқа, ат мұратқа жеткізер.
**Негізгі мағынасы** «Тай атқа, ат мұратқа жеткізер» деген мақалдың тура мағынасы — тай өсіп, жақсы бапталса, кейін ат...
Жамау тапқан жарлы болмас.
**Негізгі мағынасы** Жамау тапқан жарлы болмас деген мақал сырттай қарағанда кедей адамға киімнің жыртығын жамау ғана же...
Ажарлы мал базарлы.
**Негізгі мағынасы** «Ажарлы мал базарлы» деген мақал малдың көркі, күтімі жақсы болса, оның өтімі де жақсы болады деге...
Тұлпардың өз тұяғы өзіне ем.
**Негізгі мағынасы** Тұлпардың өз тұяғы өзіне ем деген мақал әр адамға, әр жанға ең алдымен өз табиғаты, өз мүмкіндігі,...
Кедейдің етегіндегі бидайды тізесі қағып төгеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам азын-аулақ бидайын етегіне салып алып келе жатқанда, жүріс-т...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.