Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.4K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Қой толғағыңды берме,
Оң толғағыңды бер.
Оң толғағыңды бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қой төлдегенде оның толғағын, яғни қиналысын бермеу, жақсысын беріп, ж...
Тұлпардың өз тұяғы өзіне ем.
**Негізгі мағынасы** Тұлпардың өз тұяғы өзіне ем деген мақал әр адамға, әр жанға ең алдымен өз табиғаты, өз мүмкіндігі,...
Жұғын бар жерде шыбын бар,
Шыбын бар жерде шығын бар.
Шыбын бар жерде шығын бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жұғын, қоқыс, былғаныш бар жерде шыбын көп болады, ал шыбын көбейген же...
Салмай жортқан жігіттен,
Салмай құлындаған бие артық.
Салмай құлындаған бие артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жортып жүріп, өз міндетін атқармайтын, салғырт жігіттен өз уақытында құ...
Ажарлы мал базарлы.
**Негізгі мағынасы** «Ажарлы мал базарлы» деген мақал малдың көркі, күтімі жақсы болса, оның өтімі де жақсы болады деге...
Көл жағалаған өлмес.
**Негізгі мағынасы** Көл жағалаған өлмес деген мақалдың тура мағынасы — суы бар, тіршілікке қолайлы көлдің маңында отырғ...
Қызмет қыл да, міндет қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға істеген ісін жай ғана амал ретінде емес, жауапкершілікпен атқаруды үйретеді. «Қызм...
Жалқаудың жауы - жұмыс.
**Негізгі мағынасы** «Жалқаудың жауы - жұмыс» деген мақал жалқау адам үшін ең қиын нәрсе — еңбек екенін білдіреді. Тура...
Адам зоры - тоғын,
Жылқының зоры - соғым.
Жылқының зоры - соғым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың ең қажетті, ең қадірлі тұсын салыстырады. «Адам зоры — тоғын» дегені — ад...
Түйе алпыс күн аштыққа,
Отыз күн шөлдікке шыдайды.
Отыз күн шөлдікке шыдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал түйенің төзімділігін мысал етіп, шыдам мен сабырдың қадірін көрсетеді. Тура мағынасында т...
Бұрынғы несием - бүгінгі несібем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өткен еңбегі, жасаған жақсылығы немесе төккен тері кейін өз жемісін беретінін біл...
Бейнетің қатты болса,
Тапқаның тәтті болар.
Тапқаның тәтті болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің, қиындықпен келген істің қадірі жоғары болатынын айтады. Адам қанша бейнет көріп...
Құнан атқа жеткізер,
Ат мұратқа жеткізер.
Ат мұратқа жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Құнан — әлі толық үйретіліп, баптала бастаған жас жылқы. Мақалдың тура мағынасы: жас ат біртіндеп б...
Бақан аттаған жарымас,
Балта аттаған байымас.
Балта аттаған байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі аттап өтіп, үстірт қана қарап, шала істеген адам мақсатына же...
Еріншекке табалдырық та асу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еріншек, жалқау адам үшін ең қарапайым іс те ауыр көрінетінін білдіреді. Тура мағынасында...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.