Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296.6K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Өнерсіз елдің өрісі тар.
**Негізгі мағынасы** Өнерсіз елдің тіршілігі де, мүмкіндігі де кеңеймейді деген ой айтылады. Мұндағы «өнер» тек ән-күй...
Кедейдің аты қара жарыста озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: кедей адамның аты қарапайым, күтімі жұпыны болса да, жарыс кезінде алға...
Аттың жемін жеп,
Тайдың жүгін көтереді.
Тайдың жүгін көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жастайынан көп нәрсеге араласып, ерте есейген, ширақ әрі шыдамды адамды бейнелейді. Тура...
Еңбек - дәулет, бедел - сәулет.
**Негізгі мағынасы** «Еңбек - дәулет, бедел - сәулет» деген мақал адамның өмірдегі шын байлығы мен қадірі еңбектен туат...
Мойнында - қосақ, артында - тіркеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы малдың мойнында қосақ, артында тіркеу бар екенін білдіреді. Астарлы мағы...
Ешкі баққан зыр қағар.
**Негізгі мағынасы** Ешкі баққан зыр қағар деген мақалдың тура мағынасы — ешкі бағып жүрген адам күні бойы тыным таппай,...
Мал баға білмеген пайда таба білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды дұрыс бағып, күтіп, өсіре алмаған адам одан пайда көрмейді. Аст...
Ғұмырыңды ұзартқың келсе, ағаш ек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ұзақ өмір сүргісі келсе, ағаш отырғызуы керек деген ой. Астарлы м...
Өз елінде шекпен пішпеген
Кісі елінде мақпал пішеді.
Кісі елінде мақпал пішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз елінде, өз ортасында қабілетін таныта алмаған адам жат жерде бірден үлкен жетістікке ж...
Арба иесі - күпшек,
Киіз иесі - білек.
Киіз иесі - білек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — арбаның күпшегін, киіздің берік болуы иесіне байланысты. Астарлы мағын...
Ұрыншақ атта жол болмас,
Көңілшек жанда мал болмас.
Көңілшек жанда мал болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұрыншақ, тынымсыз ат ұзақ жолға жарамайды; көңілшек, тұрақсыз адам да м...
Ашқа қазан астырма,
Тоңғанға от жақтырма.
Тоңғанға от жақтырма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адамға қазан астырма, тоңған адамға от жақтырма дегендей көрінеді. Б...
Күрекке боқ көп.
**Негізгі мағынасы** «Күрекке боқ көп» деген мақалдың тура мағынасы — күрекпен жұмыс істеген жерде, әсіресе мал қорасы,...
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылықта білерсің.
Ат қадірін білмесең,
Жаяуқалғанда білерсің.
Ашаршылықта білерсің.
Ат қадірін білмесең,
Жаяуқалғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі бағалы нәрсенің қадірін бар кезде білу керегін айтады. Ас адамның тіршілігіне ке...
Емнің алды - еңбек.
**Негізгі мағынасы** «Емнің алды - еңбек» деген мақал адамға шипа, жеңілдік, сергектік ең алдымен қимыл-қозғалыс пен тын...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.