Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
190.5K
Қаралым
179
Орташа
Сұрыптау:
Қораң оңды болса, қойың қоңды болады.
**Негізгі мағынасы** Қораң оңды болса, қойың қоңды болады деген мақалдың тура мағынасы — қорасы берік, таза, ықшам адамд...
Ажарлы мал базарлы.
**Негізгі мағынасы** «Ажарлы мал базарлы» деген мақал малдың көркі, күтімі жақсы болса, оның өтімі де жақсы болады деге...
Орайы келсе, орақ ор,
Кезі келсе, кетпен шап.
Кезі келсе, кетпен шап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің өз уақыты мен қолайлы сәтін жібермей, мүмкіндікті дер кезінде пайдалану керек деген...
Жалқаудың жауы - жұмыс.
**Негізгі мағынасы** «Жалқаудың жауы - жұмыс» деген мақал жалқау адам үшін ең қиын нәрсе — еңбек екенін білдіреді. Тура...
Көңілсіз басталған іс көпке бармайды.
**Негізгі мағынасы** Кез келген істі көтеріңкі көңілмен, ынта-жігермен бастаған дұрыс. Егер жұмыс басында адамның ниеті...
Ұры малға байымайды,
Қомағай асқа жарымайды.
Қомағай асқа жарымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұрлықпен жиған малдың берекесі болмайды, ал тойымсыз адам қанша ас жесе...
Бақташы малын бағады,
Бақшашы бауын бағады.
Бақшашы бауын бағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әркім өз ісіне жауапты болып, өз кәсібін мұқият атқаруы керек дегенді білдіреді. Тура мағ...
Тарыны берген кісіден көрейін бе,
Жей білмеген кісіден көрейін бе?!
Жей білмеген кісіден көрейін бе?!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тарыны берген адамнан көрген пайда мен оны дұрыс пайдалана алмаған адам...
Су түбінде ақбалық,
Аузыма сал балық.
Аузыма сал балық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуден дайын нәрсе күтуді, еңбек етпей олжаға кенелуді аңсауды білдіреді. Тура мағынасы...
Еріншектің ертеңі таусылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еріншек адам істі бүгінге қалдыра беретінін, ал кейінге шегерілген іс ешқашан бітпей, бір...
Етікшіні балға мен бізі асырайды,
Егіншіні кетпеннің жүзі асырайды.
Егіншіні кетпеннің жүзі асырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — етікші өз күнін балға мен біз арқылы, ал егінші кетпеннің жүзі арқылы...
Жолаушының ақысы жүрсе бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолаушының жол ақысы, шығыны жүріп, діттеген жеріне жеткенде ғана аяқт...
Ешкі орнына лақ ал,
Лақ ал да, тына қал.
Лақ ал да, тына қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ешкі бермесе, оның орнына лақ ал, содан кейін дау-дамай, талап-талас т...
Суыртпақтап жинаған,
Сорлыға көйлек шығады.
Сорлыға көйлек шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аз-аздан, үнемдеп, біртіндеп жиған дүниенің де ақыры кәдеге жарайтынын білдіреді. Тура ма...
Қызмет қыл да, міндет қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға істеген ісін жай ғана амал ретінде емес, жауапкершілікпен атқаруды үйретеді. «Қызм...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.