Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
297.1K
Қаралым
280
Орташа
Сұрыптау:
Диқан болсаң, күз айда,
Күз айдасаң, жүз айда.
Күз айдасаң, жүз айда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ең алдымен еңбекті дер кезінде, мезгілін өткізбей атқару керегін білдіреді. Тура мағынад...
Өсер малда өлім жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өсер малда өлім жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — өсіп-өнетін, көбейетін малда шығын болса да, о...
Жамандық көрген жеріңнен,
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсылық көрген, қадірін білген жерден қашпау керегін айтады. Тура мағынасында, бі...
Қораң оңды болса, қойың қоңды болады.
**Негізгі мағынасы** Қораң оңды болса, қойың қоңды болады деген мақалдың тура мағынасы — қорасы берік, таза, ықшам адамд...
Жер көңді жақсы көреді,
Ат жемді жақсы көреді.
Ат жемді жақсы көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жерге көң төгілсе, ол құнарланып, өнім беруге бейім болады; ал атқа же...
Қырсыққан жігіт мал таппас,
Адасқан жігіт жол таппас.
Адасқан жігіт жол таппас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қырсықтық пен қате мінездің адамға пайда әкелмейтінін ескертеді. Тура мағынада, қырсыққан...
Қой толғағыңды берме,
Оң толғағыңды бер.
Оң толғағыңды бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қой төлдегенде оның толғағын, яғни қиналысын бермеу, жақсысын беріп, ж...
Сыпырғы келсе шаң қашар.
**Негізгі мағынасы** Сыпырғы келген жерде шаңның қашатыны сияқты, кез келген іске тәртіп пен әрекет араласса, ретсіздік...
Тегін істің түбі шикі .
Көрікті қызған кезде бас.
Көрікті қызған кезде бас.
**Негізгі мағынасы** Тегін, оңай келген істің нәтижесі көбіне берік болмайды, сапасы да толық шықпайды. Адам бір істі мә...
Малы көптің қайғысы көп.
**Негізгі мағынасы** «Малы көптің қайғысы көп» деген мақалдың тура мағынасы — малы көп адам шаруасын көбірек ойлап, көб...
Мал жайған малдың жайылғанына тояды.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы — мал еркін жайылып, тойынып, қарнын тойдырады. Астарлы мағынасы — кез келге...
Шапқан озар, жатқан қалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жарыста шапқан, яғни қозғалған, талпынған адам алға шығады, ал жатқан,...
Ерлі-зайыпты - қос өгіз.
**Негізгі мағынасы** Ерлі-зайыптының өмірі бір арбаға жегілген қос өгіздей ортақ еңбек пен ортақ жауапкершілікке сүйенед...
Шабысы жоқ төбелден,
Терісі кең жабы артық.
Терісі кең жабы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік те шапшаң емес, шаба алмайтын төбелден гөрі, тұрмысқа төзімді, ж...
Ауру шықпаған жаннан дәмелі,
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының өмірден үміт күтетінін, бірақ ол үміттің негізсіз болмауы керегін айтады....
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.