Жер туралы 99
Жер туралы мақал-мәтелдер туған өлке, еңбек, құт-береке жайлы даналықты жинақтайды.
99
Мақал-мәтел
20.6K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Елің - панаң,
Жерің - анаң.
Жерің - анаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған ел мен туған жердің адам өміріндегі орнын өте биік қояды. «Елің - панаң» дегені: ад...
Ғұмырыңды ұзартқың келсе, ағаш ек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ұзақ өмір сүргісі келсе, ағаш отырғызуы керек деген ой. Астарлы м...
Жер шежіресі - ел шежіресі.
**Негізгі мағынасы** «Жер шежіресі – ел шежіресі» деген мақал туған жердің тарихы сол жерде өмір сүрген халықтың тағдыры...
Жер бауыры - жазық.
**Негізгі мағынасы** «Жер бауыры - жазық» деген мақал жердің табиғи болмысын ғана емес, өмірдің қарапайым, ашық қалпын...
Қыстағы қар, жаздағы жаңбыр,
Жерге жауған нұр.
Жерге жауған нұр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыста жауған қар мен жазда жауған жаңбырды жерге түскен береке, ырыс деп бағалайды. Тура...
Халық қартаймайды,
Қара жер қартаймайды.
Қара жер қартаймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: халық та, қара жер де уақыт өтсе де тозып, жойылып кетпейді. Астарлы м...
Жаңбыр жауса - жер тоқ,
Егін ексе - ел тоқ,
Бұлақ ақса - көл тоқ,
Еқбек етсе - ер тоқ.
Егін ексе - ел тоқ,
Бұлақ ақса - көл тоқ,
Еқбек етсе - ер тоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр жауса жер нәрленеді, егін ексе елдің асы көбейеді, бұлақ ақса к...
Малды жерден сұра,
Не аққан терден сұра.
Не аққан терден сұра.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы: малдың, ырыс-несібенің, байлықтың өзі жерден өсіп-өнбейді, оған адам еңбег...
Орман - жер сәулеті.
**Негізгі мағынасы** Орман — жердің көркі, сәні, ажары деген ойды білдіреді. Тура мағынасында орман жер бетін жасыл желе...
Жеріне қарай астығы.
**Негізгі мағынасы** «Жеріне қарай астығы» деген мақал жердің құнары мен жағдайына қарай өнім де әртүрлі болатынын білд...
Кен байлық -
Кең байлық.
Кең байлық.
**Негізгі мағынасы** «Кен байлық — кең байлық» деген мақалдың тура мағынасы: жер қойнауындағы кен, қазба байлық мол бол...
Мал семіз болса, төл егіз,
Жер семіз болса, дән егіз.
Жер семіз болса, дән егіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мал дұрыс бағып-күтілсе, семіз болады да, көбейіп, төлдеп-өседі; жер құ...
Байлықтың атасы - еңбек, анасы - жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: байлықтың пайда болуы үшін еңбек те, жер де қажет. Астарына үңілсек, ад...
Жер - байлықтың көзі,
Еңбеккер иесінің өзі.
Еңбеккер иесінің өзі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жердің адамға беретін ырысы мен игілігі зор екенін айтады. Жерден өнім алып, мал өсіріп,...
Арша - орман анасы.
**Негізгі мағынасы** Арша — орманда өсетін, табиғатқа көрік беріп қана қоймай, басқа өсімдіктер мен аң-құсқа да қолайлы...
Ең көп оқылған
Сулы жер құрақсыз болмас,
Таулы жер бұлақсыз болмас.
Таулы жер бұлақсыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы әр нәрсенің өз сыры, өз жарасымы болатынын білдіреді. Су бар жерде құрақ өсед...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Ел көркі - мал, өзен көркі - тал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де сәні мен берекесі өзіне тән құндылығында екенін айтады. Тура мағынада...
Қыстағы қар - жерге ырыс,
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыста жауған қар жерді ылғалдандырып, көктемгі егінге нәр береді; жазда...
Туған жердің ауасы да шипа,
Туған жердің жуасы да тәтті.
Туған жердің жуасы да тәтті.
**Негізгі мағынасы** Туған жер адамның жан дүниесіне ыстық әрі қымбат. Бұл мақалдың тура мағынасы — туған жердің ауасы д...
«Жер туралы» мақал-мәтелдер қазақ дүниетанымындағы жердің қасиеті, туған өлкенің қадірі және елге деген сүйіспеншілік туралы ойды өрнектейді. Бұл топтамада жер — ырыс, құт, тіршілік көзі, ал оны қорғау мен бағалау — әр адамның парызы ретінде айтылады.
Мақал-мәтелдерде жер мен еңбек егіз ұғым болып келеді: егін егу, мал бағу, қоныс таңдау, табиғатты аялау секілді тіршілік заңдылықтары қысқа да нұсқа жеткізіледі. Осы категориядағы нақыл сөздер жас ұрпақты отаншылдыққа, еңбекқорлыққа, жер-суын қастерлеуге тәрбиелейді.
Мақал-мәтелдерде жер мен еңбек егіз ұғым болып келеді: егін егу, мал бағу, қоныс таңдау, табиғатты аялау секілді тіршілік заңдылықтары қысқа да нұсқа жеткізіледі. Осы категориядағы нақыл сөздер жас ұрпақты отаншылдыққа, еңбекқорлыққа, жер-суын қастерлеуге тәрбиелейді.