Уақыт, замана туралы 419
Уақыт туралы мақал-мәтелдер уақыттың қадірін, сабыр мен ұқыптылықты, сәтті бағалауды үйретеді.
419
Мақал-мәтел
73.7K
Қаралым
175
Орташа
Сұрыптау:
Бұлт өзеннен бу алса жауады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғат құбылысы арқылы өмірлік ой айтады: бұлт өзеннен бу алып, суға қанықса, кейін жаңб...
Шыдағанға шығарған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шыдаған адам ақырында бір нәтижеге, бір жеңілдікке, бір «шығуға» жетед...
Ақылды жылдығын,
Ақылсыз күндігін ойлайды.
Ақылсыз күндігін ойлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды адам ұзақ мерзімді ойлайтынын, ал ақылсыз адам тек бүгінгі күннің қамымен шектеле...
Жасыңда ұқпағанды жасай келе түсінерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірден сабақ алуы уақытқа байланысты екенін білдіреді. Жастық шақта көп нәрсенің...
Жүгіріп айтқан сөздің мәні жоқ.
Жүгіріп жүріп жеген тағамның дәмі жоқ.
Жүгіріп жүріп жеген тағамның дәмі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асығыстықтың зиянын айтады. Адам сөзді де, істі де байыппен, ойланып айтуы керек. Шұғыл,...
Тауықтың шақырғанына таң атпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тауық шақырса да, таң өзі келмейінше атпайды. Астарлы мағынасы — бір ад...
Түйелі жолаушы - киелі жолаушы.
**Негізгі мағынасы** Түйелі жолаушы дегені — жолға жарағы сай, қамы алдын ала ойластырылған, алыс сапарға сенімді шыққан...
Жүгірген сүрінеде біледі.
**Негізгі мағынасы** Жүгірген сүрінеде біледі деген мақал адам асығып, аптыққанда қателесетінін білдіреді. Тура мағынасы...
Теңіз кешкенге өзен сирағынан келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: теңізді кешіп өткен адамға өзеннің суы тобықтан ғана келіп, аса қиын кө...
Сәскеде сұрастырған,
Кешке де құрастырмайды.
Кешке де құрастырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерте басталған істің нәтижесі де дер кезінде көрінетінін білдіреді. Тура мағынасында, таң...
Шапшаң жүрсең, шаң жұқпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тез жүрсең, жолдағы шаң киіміңе қонбайды. Астарлы мағынасы — ісіңді ши...
Құлақ естімес, естісе кешікпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе құлаққа жетпесе, адам оны біле алмайды, ал естісе де, ол хаб...
Өлімнен басқаның ертесі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде кейінге қалдыруға болмайтын, бір-ақ рет келетін шындық бар екенін меңзей...
Жортар аттың тоқтығы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Жортар аттың тоқтығы жақсы деген мақалдың тура мағынасы — ұзақ жолға, жұмысқа не сапарға шығатын ат...
Екі шайнап, бір жұтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі бастар алдында асықпай ойланып, байыппен әрекет етуді білдіреді. Тура мағынасын...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Заманы бірдің амалы бір.
**Негізгі мағынасы** «Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тірші...
«Уақыт туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың өмірлік тәжірибесінен туған, уақыттың құнын, оның қайта оралмайтын қасиетін еске салатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар адамды әр сәтті бағалауға, мақсатқа уақытында ұмтылуға, еріншектік пен кешеуілдің зиянын түсінуге жетелейді.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.